pide-bitmis22

Pide Bitmiş: Reklamcılıkta Emek Nasıl Çalınır Dersi

Not / 01.07.2014: Publicis Yorum’dan Emrah Kural ile telefonda uzunca ve son derece pozitif ve medeni bir şekilde konuştuk. Konunun aktarılan şekilde olmadığını vs belirtti. Kendilerinin de bu sayfada görüşlerine yer verebileceğimi söyledim. Ancak aynı zamanda Educatedear ile de tekrar konuştuk ve o da farklı şeyler anlattı. Ben aradan çekiliyorum artık müsaadenizle, işim var gücüm var. Yazının en altında Publicis Yorum’un bu sayfada yayınlanmasını rica ettiği ve benim de blog bile olsa yayıncılık ilkelerine saygı duyarak seve seve yer verdiğim tekzip metnini bulabilirsiniz.

Not / 30.06.2014: Yazının sonunda sondan bir önceki kısımda son bir güncelleme yer alıyor. 2 binden fazla paylaşılan bu yazı başta olmak üzere (maalesef internet ve reklam sektöründe Campaigntr dışında hiçbir profesyonel yayıncı yaz(a)madı bu konuyu) özellikle Twitter’da gösterilen tepkiler sayesinde Educatedear ile anlaşma yapma ve telif ödeme nezaketi gösterildi. Yani bloglar ve sosyal medya kanalları bir denge ve denetim mekanizması olarak ciddi anlamda işe yaradı. Bu da ayrı düşünülsün, konuşulsun lütfen. Sevgiler.

Bazen Can Yücel’i ve meşhur sözünü hatırlamak, hatırlatmak lazım. Kimseyi kırmayalım, üzmeyelim diye neye ne dememiz gerektiğini unutuyoruz. Lafımızı sakındığımız zaman da doğru ile yanlış birbirine giriyor.

O yüzden net konuşalım: Torku’nun ve reklam ajansının dün yayınladığı “Pide Bitmiş” reklamı, Educatedear’ın meşhur “Etoo bitmiş” videosundan esinlenme değil, çalıntıdır. Girişi, gelişmesi, sonucu ve esprinin ele alınışı ile beraber her noktasıyla Educatedear’ın emeğinden haksız bir şekilde ve emeğinin (fikrinin) karşılığı verilmeden faydalanılmıştır.

Daha önce Turkcell de yine Educatedear’ın Çipetpet videosundan “esinlenip” Gençturkcell markası için reklam hazırlamıştı.

Hatta bir de ABC Matik’in bir fenomen tweetinden “esinlenip” yayınladığı reklam vardı.

Fikrin orijinalinde kullanılan görüntülerin ve seslerin telif hakkı Educatedear’a ait olmadığı için Torku’ya ya da reklam ajansına dava açılamayacak elbette. Bu yüzden “biz sizin videodan esinlendik” diye iletişime geçebiliyor ve kimseden çekinmeden böyle bir reklam filmi çekebiliyorlar.

Educatedear gibi internette gerçekten iyi ve orijinal içerik üreten kişilerin hakları savunulmalı, eğer gerekiyorsa “göte göt denmeli”. Eğer herkes tepki göstermeden olayı izler ve kimse göte göt diyemezse, yarın senin fikrin de çalınabilir ve ne maddi ne manevi bir karşılığı olmayabilir yaptığın işin.

Öte yandan belki de bu olayla beraber internet kültürünün, konvansiyonel reklam ve pazarlamayı nasıl etkileyebileceği, nasıl besleyebileceği ve özellikle gelenekselin dijitale aslında ne kadar da saygı duyması gerektiği konuşulur, tartışılır.

Educatedear’ın orijinal işini ve “esinlenilen” reklamı görmeyenler için:

Educatedear’ı tanımayanlar 2011’de kendisiyle yaptığım röportaja göz atabilirler.

Aşağıya da bir iki tane destek tweet’ini embed ediyorum. Durumun farkında olanların olması güzel.

Güncelleme – 30.06.2014: Educatedear’ın konuyla ilgili attığı en açıklayıcı metin hemen aşağıda.

Güncelleme – 30.06.2014: Yazının girişindeki not özet niyetine okunabilir. Anlaşma sağlanmış, telif ödenmiş. Güzel haberler bunlar.

Güncelleme 01.07.2014: Publicis Yorum’un yukarıda bahsettiğim tekzip metni şu şekilde:

Dün akşamdan bu yana, sistematik bir şekilde sosyal medya ve kişisel hesaplarımız üzerinden yazılanları ve paylaşılanları şaşkınlıkla takip ediyoruz. Konuşulanların ve yazılanların doğru bir platformda ilerleyebilmesi adına bu açıklamayı yapmak istiyoruz. Beğendiğimiz, emeğine ve fikrine saygı duyduğumuz insanları desteklemek tek amacımız. Tüm prodüksiyon aşamalarında senaryo anlatılarak orijinal videonun yapımcılarından izin alınmış, Boğaç Soydemir (educatedear) ve Oktay Derelioğlu’yla da telif anlaşması yapılmıştır. Oluşturulmaya çalışılan algının tersine, fikre ve emeğe saygısızlık yoktur.

Saygılarımızla,

Ali Bozkurt, Emrah Kural, Cihangir Gümüş

İşim internet yayıncılığı, içerik yönetimi, içerik pazarlaması ve dijital iletişim.

Görüşlerinizle katkıda bulunabilirsiniz

*

15 yorum

  1. sadasd

    yav sanki educated ear sütten çıkmış ak kaşık. gereksiz sansür fikrini kimden araklamış onun açıklamasını yaptı mı bugüne kadar?

  2. Saro Colgecen

    Hocam super, hayırlı olsun

  3. Yiğit Ahmet Kurt

    Son yılların belki en atılgan markası. Her türlü yatırımı ile dikkat çekiyor ama gel gelelim eninde sonunda küçük düşünme hastalığına yakalanıyor, bir çok benzeri gibi.
    Esinlendiği! kişi ile kuracağı sağlıklı iletişim oysa ne kadar da büyütürdü Torku’yu. Reklam sürecini beraber geliştiren, maddi manevi hakkını veren bir Torku için kim bilir yukarıda ne kadar farklı şeyler yazıyor olurdu. Çokça da farklı örneği olurdu o potansiyel güzel satırların.
    Biraz daha ileriye gidip reklamda Educatedear’ın oynadığını düşünüyorum hatta ama sonra vazgeçiyorum düşünmekten. Çünkü onlar için işte bunlar hep maliyet!

    • Bir Dost

      Sayın Yiğit Ahmet Kurt, geçtiğimiz yıllarda TORKU bünyesinde çalışmış biri olarak, dediklerinize gerçekten harfiyen katılıyorum. Özellikle maliyet kısmına. O kadar büyük haksızlıklar dönüyor ki içeride kesinlikle anlatamam. Çalışanlar bile hep akrabadan seçilip işin ehli olmayan insanlar orada çalışmakta. İşinin hakkını verenler elbette mevcut fakat şeflerin patronların akrabasıysan ayrı bir adam kayırma mutlaka var. Maaşlar desen gerçekten hakkı verilmiyor. Yeri geldimi 12 saat çalıştırırlar, işçi koruma sıfır ve aldığın maaş asgari ücreti geçemez. Maaş dengesizliği desen hat safhada. İşçi kandırma desen zaten her türlü var. Sayın Recep Konuk bir çok olaydan belki haberi yoktur fakat, fabrikaların her yerini haksızlıklar ve adam kayırmalar kaplamış. Maaş dengesizlikleri almış başını gitmiş. En çok çalışan, terini her zaman fazlasıyla akıtan adam asgari ücret alırken eli afedersiniz bir tarafında gezen adam 3binTL maaş alıyor. Çok adaletsiz ve çok ah alıyorlar. İşinin ehli olmazsa böyle olur maalesef. Çok üzücü çook…

  4. Ceyda

    adamlar izin almış fiyat taklifinde bulunmuşlar sen de kabul etmişsin. hırsızlıkla suçlamak ne arkadaş. izleseydin doğru dürüst. kare kare izin vereceğin sahneleri seçseydin. ilgilenmemişsin. 3 kuruş paranın lafını duyunca kendini kaybetmişsin. şimdi oturmuş ağlıyosun sağa sola çaldılar diye. insanları hırsızlıkla suçluyorsun. kimse senin tecrübesizliğinin ceremesini çekmek zorunda değil. doğru dürüst fiyat çekmemişsin şimdi pişman olmuşsun. bence sus da adamlar seni mahkemeye vermesinler yoksa verdikleri parayla beraber donunu da alırlar.

  5. yusuf

    ne alakası var sanki programın sahibi olan educatedear adam gitmiş programın bi bölümünden alıntı yapmış educatedear editledi dite program ona ait olmuyo

  6. Batuhan KATIRCI

    Yıllardır iyi reklam dediğimiz şeyler yurtdışından çalınan konsept işler.
    O zaman problem yok, ama şimdi ?

    Educatedear’ın çalışmalarını yıllardır zevkle izliyorum.
    Gereksiz sansür videolarını ilk çıkardığında yok artık demiştim, “Özgün işlerin sonrasında ne gerek vardı buna ? ” diye düşünmüştüm ama sanırım bu işler böyle yürüyor.

    Reklam berbat olmuş bu arada, ben olsam hiç sesimi çıkarmazdım.

  7. Deniz Berfin

    Bu kadar küçük düşmek ve vizyonsuz olmak çok saçma ya. Esinlenmeyi çalmak mı sandın derler adama.

  8. oftas

    Iyi de adamlar sonucta iletisime gecmisler. Edu da pazarlik yapmis. Adamlarin bunun disinda tam olarak ne yapmasini bekliyordunuz.

  9. barış

    Ceyda Hanım’ın yorumuna kısmen katılıyorum. Adamlar en azından arayıp konuşmuşlar, keşke edu daha detaylı konuşup hatta belki profesyonel reklamcılardan destek alıp adamlarla sağlam bir sözleşme imzalasaydı. Hem daha önce ağzı da yanmış benzer bir olaydan. Reklam ajansını doğrudan karalamamak lazım. Bunlar hep deneyim işte. Sosyal medyanın bazen anti-linç

  10. Necati

    Yorum yapan arkadaşlardan olayı anlamayanlar var galiba. Markadan ziyade ajansın densizliği. Sonuçta reklam verenin reklamcılık sektörünü takip etmiyor olması gayet normal. Reklam ilk defa görülüyor olsa temiz iş diyebiliriz ama müziği bile çalmış ajans.

  11. sayyid

    senin internet siten de hasanyalçın.com dan çalıntı naber?